AYM yayın organlarının kapatılmasına münasebet olan KHK unsurunu iptal etti

15 Temmuz darbe teşebbüsünün akabinde ilan edilen Fevkalâde Hal devrinde yayımlanan Kanun Kararında Kararname (KHK) ile çok sayıda haber ajansı, televizyon kanalı, radyo, gazete, mecmua ve yayınevi kapatılarak mallarına el konuldu.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), yayın organlarına yaptırımın önünü açan KHK’nin ilgili hususunun iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurdu.

Gazete Duvar’ın haberine nazaran CHP’nin başvurusunu karara bağlayan AYM, 6755 sayılı KHK ile yürürlüğe giren, ‘Ulusal güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen oluşumlarla bağlı medya kuruluşlarının ilgili bakanın onayıyla kapatılması ve mallarına el konulması’nı öngören kanun hususunu iptal etti.

CHP’nin başvurusu: Anayasaya ters

CHP tarafından Anayasa Mahkemesi’ne yapılan müracaatta KHK’yle yürürlüğe giren 6755 sayılı kanunun 2. hususunun dördüncü fıkrasının iptal edilmesi talep edildi. Müracaatta, kapatılması öngörülen özel radyo ve televizyon kuruluşlarının, gazetelerin, mecmuaların, yayınevi ve dağıtım kanallarının taşınır ve taşınmazlarına el konulmasının genel müsadere cezası manasına geldiği, kuralın mülkiyet hakkına ters bir düzenleme olduğu belirtildi.

Öte yandan kelam konusu kuralın tabir, basın ve haber alma ile müddetli ve süresiz yayın hakkının demokratik bir toplumda zarurî olmayan ölçüde sınırlandığı ve bu durumun hukuk devleti unsuruyla bağdaşmadığı belirtilerek anayasaya muhalif olduğu da ileri sürüldü.

CHP’nin AYM’ye taşıdığı kelam konusu fıkrada, “Ulusal güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum yahut kümelere ya da terör örgütlerine aidiyeti yahut iltisakı ya da bunlarla irtibatı olan ve ekli (2) ve (3) sayılı listelerde yer almayan özel radyo ve televizyon kuruluşları ile gazete ve mecmualar, yayınevi ve dağıtım kanalları, ilgili bakan tarafından oluşturulacak komitenin teklifi üzerine ilgili bakan onayı ile kapatılır. Bu fıkra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da üçüncü fıkra kararları uygulanır” sözleri yer alıyordu.

‘Doğrudan kapatma, temel hak ve özgürlüklere en ağır müdahale’

Anayasa’nın müddetli yayınların lakin mahkeme kararıyla kapatılmasını öngören 28. hususunun kapatmayı ağır bir yaptırım olarak gördüğünü ve süreksiz kapatma için dahi mahkeme kararının gerekliliğini söz ettiğini hatırlatan Anayasa Mahkemesi kararında, direkt kapatmanın temel hak ve özgürlüklere en ağır müdahaleyi oluşturduğunun tartışmasız olduğunu vurguladı.

Öte yandan AYM kelam konusu maddeyi iptal eden kararında, “Dava konusu kuralın kapsadığı kurum ve kuruluşların kapatılması hâlinde kapatma sürecinin yargısal kontrolü için farklı ve kısa bir prosedürün öngörülmesi tabir ve basın özgürlükleri tarafından bulunması gereken değerli bir garantidir. Bu teminat kelam konusu kurum ve kuruluşların tabir ve basın özgürlükleri kapsamında yerine getirdikleri rolün ehemmiyetinden kaynaklanmaktadır. Hasebiyle kural ölçülülük unsurunun alt prensipleri olan gereklilik ve orantılılık unsurlarıyla bağdaşmamaktadır” tabirlerine de yer verdi.

Bir yorum yaz