AİHM, Demirtaş’ın ‘özel hayata hürmet hakkının ihlali’ başvurusunu kabul edilemez buldu

Anadolu Ajansı’nın (AA) haberine nazaran eski HDP Eş Genel Lideri Selahattin Demirtaş, tutuklandığı 4 Kasım 2016’dan bir müddet sonra HDP’li Abdullah Zeydan ile tıpkı koğuşa alındı.

Bir müddet sonra cezaevi idaresine başvuran Demirtaş, koğuş arkadaşı ve isimlerini belirttiği başka 8 tutuklu ile toplumsal faaliyette bulunma talebinde bulundu.

Talep, cezaevi yönetimince ‘güvenlik münasebetleri, bireylerin güvenliği ve başka tutuklu ve mahkumlarla görüştürülmeyen bu tutukluların statüsü‘ dikkate alınarak reddedildi.

Cezaevi yönetiminin ret münasebetinde, Adalet Bakanlığı‘nın 45/1 sayılı Genelgesi’nin 3. kısmına atıfta bulunularak, Demirtaş’ın, koğuş arkadaşıyla toplumsal aktiflikte bulunmaya devam edebileceği belirtildi.

Selahattin Demirtaş, cezaevi yönetiminin ret kararına itiraz etti. İnfaz hakimliği ve ağır ceza mahkemesince itirazı reddedilen Demirtaş, Anayasa Mahkemesi’ne ferdî müracaatta bulundu.

Anayasa Mahkemesi’nin de 18 Aralık 2019’da özel hayata hürmet hakkının ihlal edildiğine ait şikayetin açıkça destekten mahrum olduğuna hükmetmesi üzerine, Demirtaş, bu kere AİHM’e müracaatta bulundu. Müracaatta, ‘Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi’nin özel ve aile hayatına hürmet hakkını düzenleyen 8. hususu kapsamında, başka tutuklularla görüşmesinin yasal destek olmaksızın, Bakanlık genelgesine dayanılarak engellendiğini ve bu karara karşı yaptığı itirazların, keyfi ve dayanaksız münasebetlerle reddedildiği’ iddia edildi.

Ailesi, avukatları ve kendisini ziyaret etmesine müsaade verilen öteki milletvekilleri dışında gördüğü tek kişinin koğuş arkadaşı olduğunu tez eden Demirtaş müracaatında ayrıyeten ‘cezaevi rejiminin uygulamalarının, masumiyet karinesini ihlal eder nitelikte olduğunu‘ öne sürdü.

‘İlgili, duyusal yahut mutlak tecride tabi tutulmamıştır’

Başvuruyu pahalandıran AİHM, açıkça destekten mahrum olduğu gerekçesiyle Demirtaş’ın başvurusunu oy birliğiyle kabul edilemez buldu.

Mahkemenin münasebetinde, güvenlik, disiplin ve muhafaza sebepleriyle öteki tutuklularla görüşme yasağının, tek başına insanlık dışı ceza yahut muamele teşkil etmediğine işaret edildi.

“İlgili, duyusal yahut mutlak tecride tabi tutulmamıştır” tabirlerinin kullanıldığı kararda, Demirtaş’ın kelam konusu periyotta, öteki bir tutuklu ile tıpkı koğuşu paylaştığı ve bu koğuş arkadaşıyla ortak aktiflikte bulunmasının mümkün olduğu belirtildi.

Mahkemeye sunulan müracaat formundan, Demirtaş’ın dış dünya ile irtibatının sürdüğünün anlaşıldığı söz edilen kararda, “Başvuran, kelam konusu durumlarla ilgili olarak kısıtlandığını ileri sürse de bu bağlamda tecritten kelam edilemez” denildi.

Bakanlık genelgesine değinilen kararda, cezaevi güvenliği ve şahısların güvenliği kapsamında yapılan müdahalenin yasal bir desteğinin bulunduğu ve yasal bir emel izlediği, bu sebeple itirazlara verilen ret kararlarının da orantısız olduğu kanaatine varılamayacağı vurgulandı.

AİHM kararında, şunlar kaydedildi:

“Mahkeme, ulusal makamların unsur olarak lokal muhtaçlıklar ve bağlam hakkında karar vermek için, milletlerarası hakime nazaran daha yeterli bir pozisyonda bulunduğunu yinelemektedir. Mahkeme somut olayda, yetkili cezaevi yönetiminin, güvenlik tehditleri hakkında karar verirken, başvuranın ve başvuranın tutulduğu cezaevinde bulunan öbür tutukluların profilini dikkate aldığını gözlemlemektedir. Ulusal mahkemeler öbür taraftan, yetkili cezaevi yönetiminin değerlendirmesinin metot ve asıllarını bir kontrole tabi tutmuşlar ve somut olayda keyfi yahut açıkça destekten mahrum olmadığı anlaşılan kararlarla, başvuranın talebini reddetmişlerdir.”

AİHM kararında, ‘masumiyet karinesinin ihlal edildiği savıyla ilgili ise cezaevi rejimi hakkında ileri sürülen olaylara ait şartların tek başına, masumiyet karinesinin ihlalini teşkil ettiği formunda değerlendirilemeyeceği’ kaydedildi.

Bir yorum yaz